Prawo spadkowe
Wydziedziczenie
Wydziedziczenie jest często mylone ze zwykłym pominięciem członka rodziny w testamencie. Tymczasem skutki obu czynności są inne.
Jeżeli spadkodawca po prostu przekazuje cały spadek innej osobie, pominięte dziecko, małżonek albo rodzic może nadal zachować prawo do zachowku. Wydziedziczenie ma właśnie pozbawić osobę uprawnioną tego prawa.
Nie można wydziedziczyć kogoś z dowolnego powodu
Prawo ściśle określa sytuacje, w których wydziedziczenie może być skuteczne. Chodzi m.in. o określone uporczywe zachowania sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, poważne umyślne czyny skierowane przeciwko spadkodawcy lub osobie mu najbliższej oraz uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych. Nie wystarczy więc samo stwierdzenie, że relacje rodzinne były złe albo że spadkodawca nie chciał pozostawić danej osobie majątku.
Treść testamentu ma podstawowe znaczenie dla późniejszego sporu
Przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z testamentu i odpowiadać rzeczywistym okolicznościom. Po śmierci spadkodawcy osoba pominięta może wystąpić o zachowek, twierdząc, że wydziedziczenie było nieskuteczne. Wówczas sąd bada nie tylko brzmienie testamentu, lecz również fakty dotyczące relacji rodzinnych, kontaktów, zachowania stron i ewentualnego przebaczenia.
Pierwsza rozmowa do niczego nie zobowiązuje. Odbieram osobiście, pon–pt 8:00–16:00.
Od testamentu i powodów, dla których ktoś został albo ma zostać pozbawiony prawa do zachowku.
- Sprawdzamy, czy wskazana przyczyna może uzasadniać wydziedziczenie
- Analizujemy testament i dowody dotyczące relacji rodzinnych
- Przygotowuję rozwiązanie odpowiednie do Twojej sytuacji — przed lub po śmierci spadkodawcy
Co robię w tej sprawie
Co obejmuje prowadzenie tej sprawy
Prowadzę sprawy dotyczące wydziedziczenia i zachowku w Częstochowie, zarówno po stronie osób powołujących się na skuteczne wydziedziczenie, jak i osób kwestionujących jego podstawy. Pomoc kancelarii obejmuje analizę testamentu, ocenę przyczyn wydziedziczenia, przygotowanie dowodów oraz prowadzenie sporu o zachowek po wydziedziczeniu.
- Analizuję treść testamentu i wskazaną przyczynę.
- Oceniam zgodność przyczyny z przepisami prawa.
- Ustalam okoliczności relacji rodzinnych przed śmiercią.
- Pomagam zebrać korespondencję i inne dowody.
- Analizuję skutki ewentualnego przebaczenia.
- Oceniam prawo do zachowku po wydziedziczeniu.
- Przygotowuję pozew, odpowiedź i dalsze pisma.
- Reprezentuję klienta przed sądem.
Najczęstsze pytania
Zanim zadzwonisz
Czy pominięcie dziecka w testamencie oznacza jego wydziedziczenie?
Nie. Pominięcie w testamencie i wydziedziczenie to dwie różne sytuacje. Jeżeli rodzic zapisze cały majątek jednej osobie, a drugiego dziecka po prostu nie wymieni, pominięte dziecko może nadal mieć prawo do zachowku. Aby pozbawić go także tego prawa, konieczne jest skuteczne wydziedziczenie spełniające wymagania ustawowe.
Z jakich powodów można kogoś wydziedziczyć?
Wydziedziczenie jest możliwe tylko z przyczyn określonych w Kodeksie cywilnym. Ustawa wskazuje trzy grupy sytuacji: uporczywe postępowanie wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, określone umyślne przestępstwa lub rażącą obrazę czci wobec spadkodawcy albo osoby mu najbliższej oraz uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy.
Czy wystarczy napisać w testamencie „wydziedziczam syna”?
Nie. Przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z treści testamentu. Samo użycie słowa „wydziedziczam” bez wskazania okoliczności pozwalających powiązać decyzję spadkodawcy z jedną z ustawowych podstaw może okazać się niewystarczające. W późniejszym sporze szczególnego znaczenia nabiera to, co dokładnie spadkodawca opisał i czy wskazane fakty rzeczywiście istniały.
Czy brak kontaktu z rodzicem wystarczy do wydziedziczenia dziecka?
Sam brak kontaktu nie przesądza jeszcze o skutecznym wydziedziczeniu. Może mieć znaczenie, jeżeli wynika z uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych, ale trzeba zbadać przyczyny zerwania relacji. Inaczej oceniana będzie sytuacja, w której dziecko bez uzasadnienia przez lata odmawiało pomocy i kontaktu, a inaczej taka, w której to spadkodawca sam doprowadził do zerwania relacji lub uniemożliwiał jej utrzymywanie.
Co dzieje się z dziećmi osoby wydziedziczonej?
Wydziedziczenie rodzica nie pozbawia automatycznie jego dzieci prawa do zachowku po spadkodawcy. Kodeks cywilny przewiduje ochronę zstępnych osoby wydziedziczonej. Dlatego przy planowaniu skutków testamentu albo przy obronie przed roszczeniem trzeba uwzględnić nie tylko osobę bezpośrednio wydziedziczoną, ale również kolejne pokolenie.
Czy przebaczenie powoduje, że wydziedziczenie przestaje być skuteczne?
Spadkodawca nie może skutecznie wydziedziczyć osoby, której przebaczył. W sporze może więc pojawić się pytanie, czy po sporządzeniu testamentu doszło do rzeczywistego pojednania albo innych zachowań świadczących o przebaczeniu. Ocena zależy od konkretnych okoliczności i nie ogranicza się wyłącznie do tego, czy spadkodawca formalnie zmienił testament.
Czy wydziedziczenie można podważyć po śmierci spadkodawcy?
Tak. Skuteczność wydziedziczenia może zostać zakwestionowana w sporze dotyczącym prawa do zachowku. Osoba wydziedziczona może twierdzić m.in., że wskazana przyczyna nie odpowiada ustawie, fakty opisane w testamencie nie miały miejsca, jej zachowanie nie miało charakteru uporczywego albo spadkodawca wcześniej jej przebaczył. Ostateczna ocena należy wtedy do sądu.